Functiewaardering in de zorg

Lees hieronder alles wat je moet weten over functiewaardering in de zorg. Klik op de groene plusjes voor meer informatie.

Functiewaardering in de zorg

Het functiewaarderingssysteem dat in de zorg wordt toegepast, is het FWG-systeem. Dit is in de jaren zeventig ontstaan vanuit afspraken tussen werkgevers- en werknemersorganisaties in de zorg. Inmiddels staat in de Cao’s Ambulancezorg, GGZ, Gehandicaptenzorg, Geboortezorg, VVT en Ziekenhuizen dat het FWG-systeem wordt toegepast voor de weging van functies.

Dit betekent dat HR-afdelingen van ruim 800 organisaties, aangesloten bij deze branches, het FWG-systeem gebruiken om de zwaarte van een functie te bepalen en in te delen in een functiegroep. Doordat alle branches in de zorg dit doen, ontstaat er uniformiteit in de weging en daarmee een eerlijke verdeling van de loonsom van 23 miljard over circa de 1,4 miljoen mensen die in de zorg werkzaam zijn.

Systeem

HR-professionals binnen zorgorganisaties delen functies in met het FWG-systeem, gebaseerd op de FWG-methodiek. Hiervan bestaan verschillende branchevarianten.

Van het FWG-systeem bestaan meerdere varianten: FWG 3.0 (toegepast door ambulancezorg, GGZ-organisaties en ziekenhuizen), FWG VVT, FWG Geboortezorg en FWG Gehandicaptenzorg. De content van alle FWG-systemen is gelijk aan elkaar en afkomstig vanuit de onderliggende methodiek. Hierdoor is de kwaliteit en consistentie van de gebruikte data geborgd.

Toezicht

Werkgevers- en werknemersorganisaties in de zorg (ActiZ, NVZ, VGN en GGZ Nederland aan werkgeverszijde en FNV Zorg en Welzijn, CNV Zorg en Welzijn, NU 91 en FBZ aan werknemerszijde) zijn toezichthouders op het onderzoek: zij waarborgen de objectiviteit en kwaliteit ervan.

Nadat zij de onderzoeksresultaten hebben beoordeeld en geaccordeerd, brengt Stichting FWG jaarlijks een update van het functiewaarderingssysteem uit. Het systeem dat binnen de zorgorganisaties wordt gebruikt, bevat dan weer de meest actuele informatie over functies. Daarnaast kent Stichting FWG een raad van toezicht met als taak integraal toezicht houden op het bestuur en de algemene gang van zaken in de organisatie. De verschillende branches (NVZ, ActiZ, de Nederlandse GGZ en VGN) vervullen elk één zetel in de raad van toezicht.

Indelen van functies

Zorgorganisaties bepalen de functiegroep van een functie door aan de functiebeschrijving een gewicht toe te kennen via toepassing van het FWG-systeem. De functiebeschrijving is een door zowel door werkgever als werknemer geaccordeerd document.

Deze functiebeschrijving bevat de daadwerkelijke activiteiten en vereiste vaardigheden van de betreffende functie. Na diverse momenten van afweging en afstemming binnen de organisatie bepaalt de organisatie uiteindelijk de functiegroep. Alle functies in een zorgorganisatie kunnen met het FWG-systeem worden ingedeeld. Er worden vijf functiecategorieën onderscheiden in het systeem: Primair proces, Directe ondersteuning primair proces, Facilitair bedrijf, Administratie, automatisering en staf en Management. Per organisatie kunnen de activiteiten binnen een bepaalde functie verschillen. Hierdoor kan er sprake kan zijn van een andere weging en daarmee van een andere uiteindelijke functiegroep tussen zorgorganisaties, ook al gaat het om functies met dezelfde functienaam.

Functiegroep en salaris

Het FWG-systeem biedt een objectieve meetlat voor het bepalen van de juiste functiegroep bij een functie. De functiegroep is gekoppeld aan de salarisschalen in de genoemde zorgcao’s. Het is echter een misverstand dat functiewaardering één op één het salaris van een medewerker bepaalt.

Werkgevers- en werknemersorganisaties stemmen in cao-overleggen de hoogte van de salarissen in de betreffende branche met elkaar af. Stichting FWG is niet bij dit overleg betrokken, zit niet aan deze tafels. De knip tussen functiewaardering en salariëring wordt dus gezet tussen de functiegroep en dat wat er bepaald is in de cao. Oftewel: Stichting FWG levert de objectieve meetmethode, cao-partijen gaan over de hoogte van de salarissen. Daarnaast is er bovenop het basissalaris vaak sprake van andere factoren die het uiteindelijke salaris bepalen, zoals onderscheid tussen jeugd-, aanloop-, functie- en uitloopschalen, toekenning van periodieken en toeslagen.

Methodiek

De FWG-methodiek is een analytische puntenmethode, toegespitst op de zorgsector. De methodiek wordt enkel toegepast door speciaal daartoe opgeleide FWG-deskundigen, in dienst bij systeemhouder FWG.

De kern van deze methode is dat functies worden geanalyseerd aan de hand van diverse kenmerken, op basis van een functiebeschrijving. Aan deze kenmerken, de zogenaamde aspecten van gezichtspunten, wordt afzonderlijk punten toegekend. Het totaal van punten drukt de zwaarte van de functie uit. De FWG-deskundigen doen jaarlijks onderzoek naar ontwikkelingen in functies in de zorg en waarderen deze functies met de methodiek. De uitkomsten van dit onderzoek (normen, referenties, ijkfuncties etc.) worden opgenomen in het functiewaarderingssysteem; het systeem waar HR-professionals binnen zorgorganisaties functies mee indelen.

Onderzoek naar functies

Stichting FWG doet doorlopend onderzoek naar ontwikkelingen in functies in de zorg om het FWG-systeem actueel te houden en jaarlijks te updaten.

De inhoud van een functie, en daarmee de eisen die aan de functie worden gesteld, kan veranderen door bijvoorbeeld technische innovaties, wijzigende wetgeving, nieuwe werkwijzen of nieuwe doelgroepen. Het onderzoek brengt deze veranderingen, die een effect kunnen hebben op de weging, in beeld.

Meer over het functieonderzoek

Onderhoud

Het FWG-systeem is uiteraard aan ontwikkeling onderhevig. Enerzijds door de jaarlijkse update van de content, vanuit het onderzoek naar functies, anderzijds door technologische innovatie en wijzigingen als gevolg van wensen vanuit gebruikers.

Zo gebruiken de ziekenhuizen, de ambulancezorg en ggz het zogenaamde FWG 3.0-systeem en hebben de geboortezorg, VVT en gehandicaptenzorg hun eigen, op die branche toegespitste, FWG-systeem. Onder de verschillende varianten van het systeem ligt een en dezelfde methodiek.

Inzage voor medewerkers

In alle zorgcao's is opgenomen dat zorgmedewerkers recht hebben op inzage in het systeem, om te zien hoe de indeling van hun functie tot stand is gekomen.

Voor deze zogenaamde 'inzageversie' kan de medewerker zijn of haar functiebeschrijving, indelingsvoorstel en de inloggegevens van het systeem opvragen bij de afdeling HR van de werkgever.

Meer over de inzagemogelijkheid