Gezamenlijk anticiperen op de arbeidsmarkt

'BBL-leerlingen en huidige medewerkers bieden we een kijkje in de keuken bij alle vijf de organisaties'

We bundelen de krachten, om voldoende medewerkers met de juiste kennis en vaardigheden te verkrijgen én behouden. Dat is de ambitie van Zorgcampus de Peel, een samenwerkingsverband van vijf zorgorganisaties en twee opleidingsinstituten in de regio Helmond. De basis hiervoor is een gezamenlijke SPP-aanpak.

De krapte op de arbeidsmarkt is groot. En naar verwachting zal die krapte de komende jaren alleen maar nijpender worden. Voor de zorgorganisaties Savant Zorg, De Zorgboog, GGZ Oost Brabant, ORO en Elkerliek was dat jaren geleden aanleiding om te zoeken naar creatieve, nieuwe opleidingsmogelijkheden. ROC ter AA en Fontys haakten aan en Zorgcampus de Peel was geboren. ‘De vijver om in te vissen is niet groot’, vertelt Karien Mescher van Savant. ‘We kunnen beter samen optrekken, zodat we de vijver vergroten en als geheel interessant blijven. En op die manier mensen behouden voor de zorg.’

Scenario’s doorrekenen
De organisaties werken onder andere samen op het gebied van strategische personeelsplanning. Onno Verbaas, senior adviseur bij FWG Progressional People, is al een aantal jaar betrokken bij het SPP-proces. Hij introduceerde het rekenmodel, de cijfermatige basis waaruit beleid kan worden gevormd. Dit is voor de Zorgcampus een mooi hulpmiddel voor het SPP-proces. Hoe zit dat in elkaar? ‘Elke organisatie voert jaarlijks zijn eigen cijfers in over bijvoorbeeld het aantal medewerkers per functie. In het model worden vervolgens verschillende invloeden van buitenaf, in de vorm van scenario’s, doorgerekend en vergeleken met het nulscenario ‘alles blijft zoals het is’.

Zorgcampus de Peel heeft ervoor gekozen om twee scenario’s door te rekenen, waarin mogelijke ontwikkelingen bewust worden uitvergroot: samen zorgen, waarin technologische innovaties achterblijven en sprake is van hoge mate van eigen regie van de cliënt; en techniek zorgt, waarin de rol van technologie groot is en eigen regie van de cliënt laag.

Karien: ‘Het werken met scenario’s helpt ons om onze blik te verbreden en beter voorbereid te zijn op de toekomst. De gezamenlijke SPP-aanpak begon aanvankelijk met een werkgroep vanuit de HR-teams. Maar om goed uit te werken wat er in een scenario gebeurt moet je dit vanuit breder perspectief aanvliegen, met mensen uit meerdere disciplines. Daarom hebben we vanaf het tweede jaar ook bestuurders, lijnmanagers en OR-leden bij het proces betrokken. Die dialoog is heel waardevol. Meer nog dan de cijfermatige aannames.’

Vraag naar medewerkers
De analyse in het model concentreert zich op de zorgfuncties die in minimaal twee organisaties voorkomen. Wat gebeurt er in elk scenario met de totale vraag naar medewerkers? Hoeveel (extra) mensen zijn er nodig, komen er nieuwe functies bij of verdwijnen er functies, en wat zijn benodigde competenties? Op basis daarvan kunnen de organisaties een goede inhoudelijke beleidsdiscussie voeren, speerpunten benoemen en individueel én gezamenlijk hun HR-beleid vormgeven.

Onno begeleidde de sessies, zorgde dat de data van alle organisaties aan elkaar gekoppeld werden en dacht mee over het maken van de vertaalslag naar acties. Saskia Raaijmakers van GGZ Oost Brabant: ‘Het is heel prettig samenwerken met Onno. Hij loopt al zoveel jaren mee en helpt ons het model goed toe te passen. Door zijn begeleiding de afgelopen jaren hebben we zoveel geleerd, dat we steeds meer in staat zijn om het SPP-traject zelf te continueren.’

Kijkje in elke keuken
Wat zien we in de praktijk van de samenwerking binnen Zorgcampus de Peel? ‘Een mooi voorbeeld is de manier waarop wij gezamenlijk anticiperen op de toegenomen vraag naar verpleegkundigen’, vertelt Agnes Veenstra van De Zorgboog. ‘We konden uit het model precies afleiden waar de overlappende vraag van alle organisaties zat. Daarop besloten we gezamenlijk op te gaan leiden. In samenwerking met ROC ter AA en Fontys zetten we een leer-werktraject op, waarbij BBL-leerlingen in alle vijf de organisaties aan de slag gaan. Zo krijgt een leerling een kijkje in elke branche, een unieke kans om te verkennen welke omgeving het beste matcht met zijn interesses en talenten!’

Op bestuurlijk niveau wordt dit initiatief ondersteund, een belangrijke voorwaarde voor het succes. En afgelopen september is alweer de tweede groep studenten gestart, bestaande uit zij-instromers. Zij krijgen een baangarantie en vanaf de eerste dag een salaris.

Win-winsituatie
Saskia vult aan: ‘Dit kijkje in de keuken bij alle organisaties bieden we niet alleen aan leerlingen. We zetten het ook in, om onze huidige medewerkers perspectief te bieden. Een burn-out of ontslagsituatie willen we voorkomen. Zit je bij ons niet meer lekker op je plek, of zoek je een nieuwe uitdaging? Dan kun je wellicht met nieuwe energie en plezier aan de slag bij een van de andere vier organisaties. Een win-winsituatie voor zowel de medewerker als de zorg in onze regio.’

Basis van vertrouwen
Een belangrijke succesfactor voor deze regionale samenwerking is de openheid en het vertrouwen onderling. Karien: ‘We werken nu al zo’n tijd samen, we voelen enorm de meerwaarde van samenwerken en weten letterlijk en figuurlijk de weg in elkaars organisaties.’ Onno beaamt dit: ‘Als je regionale samenwerking tot een succes wilt maken, dan moet je openheid durven geven. In je cijfers, in je beleidsoverwegingen. Ik denk dat de succesvolle samenwerking binnen Zorgcampus de Peel een gevolg is van die openheid, de jaarlijkse herhaling en het feit dat dit blijvend op de agenda staat van de bestuurders.’

Wilt u ook aan de slag met onderwerpen als SPP en HR analytics, en hoort u graag hoe andere organisaties dat doen? Laat u inspireren op een van onze bijeenkomsten!